Hans van der Heijde, Luuk Kampman en Klaas Bruin - Culturele diversiteit in de klas

1

1  Verkenning

Verkenning

1.1 Inleiding

Het begrip ‘multiculturele samenleving’ deed pas in de jaren zeventig van de vo- rige eeuw zijn intrede in de Nederlandse taal. Dat wil echter niet zeggen dat cul- turele diversiteit pas toen een kenmerk van de Nederlandse samenleving werd en dus een relatief nieuw verschijnsel is. Net als nu waren op elk willekeurig moment in de geschiedenis grote groepen mensen in beweging, huis en haard achterlatend om elders in de wereld een plek te vinden die een betere toekomst bood dan de plek waar ze vandaan kwamen. Veel van die migratiebewegingen beïnvloedden ook de Nederlandse samenleving: vele migranten vestigden zich hier en brachten hun culturele bagage met zich mee. Overigens vertrokken ook veel Nederlanders om zich elders te vestigen. Zo bekeken is de Nederlandse samenleving – net als die van andere landen – altijd een multiculturele samenleving geweest. Dat wordt in dit hoofdstuk geïl- lustreerd met een korte geschiedenis in vogelvlucht van de migratiebewegingen die Nederland hebben beïnvloed. Hoe groot die invloed is geweest valt zelfs na te gaan in familiestambomen: in de vertakkingen van veel daarvan duiken im- migranten op. Deze geschiedenis – in dit boek weergegeven om te tonen dat er altijd sprake is geweest van maatschappelijke, culturele dynamiek ten gevolge van migratie – biedt talrijke aangrijpingspunten voor lespraktijken over culturele diversiteit; zie daarvoor ook de vragen en opdrachten in dit hoofdstuk. Het hoofdstuk besluit met een korte rondgang langs begrippen en aandui- dingen met betrekking tot immigratie en migranten en met, heel in het alge- meen gesteld, opdrachten die het onderwijs tot de zijne behoort te rekenen in een samenleving die gekenmerkt wordt door culturele diversiteit en migratiedy- namiek.

1.2 De migratiegeschiedenis van Nederland in vogelvlucht

Gedurende de hele menselijke geschiedenis is de wereld, en dus ook het gebied dat we Nederland noemen, waartoe we ons hier beperken, beïnvloed door mi- gratieprocessen. In oude geschiedenisboekjes voor wat toen nog het lager on- derwijs heette werd dat pregnant uitgedrukt met de volgende zin: ‘Bij Lobith

17

Made with